Skip to main content

.htaccess

  • Synonim: htaccess

.htaccess – domyślna nazwa pliku konfiguracyjnego serwera Apache, który umożliwia zmianę konfiguracji dla konkretnego katalogu. Plik konfiguracyjny może zostać utworzony w każdym katalogu, umożliwiając dodanie nowych lub zmianę istniejących dyrektyw ustawionych w głównym pliku konfiguracyjnym (httpd.conf). Zmienione ustawienia obowiązują dla danego katalogu jak i dla wszystkich podkatalogów, jeśli tylko dany podkatalog nie jest skonfigurowany jako osobny podserwer – należy zapamiętać, że w takim przypadku dziedziczenie ustawień zawartych w .htaccess nie zadziała. Za pomocą specjalnych dyrektyw możliwe jest m.in. wskazywanie stron www wyświetlanych w odpowiedzi na różne komunikaty błędów serwera (np. 404), lub np. ograniczanie dostępu do zasobów znajdujących się na danym serwerze. Plik konfiguracyjny odczytywany jest podczas każdego żądania dotyczącego plików danego katalogu, a więc jego modyfikacja znajduje natychmiastowe odzwierciedlenie w zachowaniu się serwera. Plik jest między innymi odpowiedzialny za proste adresy w CMS Joomla!

Plik .htaccess jest używany w Joomla do stosowania prostych adresów trzeba pamiętać o zmianie z htaccess.txt na .htaccess

Plik htacess.txt / .htaccess zawsze znajdziesz w lokalizacji instalacji Joomla i katalogu public_html.

/home/nazwa_użytkownika/public_html/htaccess.txt

Dla instalacji subdomenowych.

/home/nazwa_użytkownika/public_html/subdomena/htaccess.txt

Uwaga:

Pamiętaj wersja .txt nie jest w żaden sposób interpretowana przez serwer!

ACL

  • Synonim: Lista kontroli dostępu

Lista kontroli dostępu (ACL) pozwala określać jaki dostęp posiada dana grupa do obiektów (komponentów). ACL pozwala również określić dostęp do konkretnych pozycji menu czy też artykułów. Ustawienia ACL mogą zezwolić na tworzenie i edycję lub na zmienienie kategorii artykułu, dodawanie tagów albo dowolną kombinację powyższych. Podstawowe grupy w Joomla to: Public, Guest, Manager, Administrator, Registered,  Author,  Editor, Publisher, Super Users.

ACPu

Jest to mechanizm pamięci podręcznej użytkownika. Gdy wykonujesz operację, taką jak odczyt pliku lub pobranie zasobu, możesz zapisać wynik w pamięci podręcznej użytkownika, aby przyspieszyć późniejsze żądanie tego samego obiektu. ACPu zastąpiło stare rozszerzenie ACP.
Joomla obsługuje system pamięci podręcznej ACPu.

Adres IP

Adres IP (protokół internetowy) to adres sprzętu sieciowego. Pomaga w podłączaniu komputera do innych urządzeń w sieci i na całym świecie. Adres IP składa się z cyfr lub znaków. Przykładowy adres IP to: 106.157.14.112

Wszystkie urządzenia podłączone do internetu mają unikalny adres IP, co oznacza, że ​​potrzebne są miliardy adresów IP. To wymaganie spełnia nowa wersja protokołu IP IPv6. Istnieją dwie wersje protokołu IP: IPv4 i IPv6. IPv4 to starsza wersja, która ma ponad 4 miliardy adresów IP. Jednak, nowa wersja IPv6 może zapewnić do bilionów adresów IP, aby zaspokoić potrzeby wszystkich użytkowników Internetu i urządzeń. Wersja IPv4 używana do konfigurowania adresów IP w postaci wartości liczbowych (liczb), które mogą kolidować z innymi adresami IP. Dlatego w protokole IPv6 przyjęto metodę szesnastkową, aby zapewnić niepowtarzalne adresy IP miliardom użytkowników na całym świecie.

Twój komputer z którego korzystasz na swój adres IP, strona internetowa, którą właśnie tworzysz również ma swój adres IP.

AI Content Generation

  • Synonim: generowanie treści AI, automatyczne pisanie

Technologia wykorzystująca sztuczną inteligencję do automatycznego tworzenia tekstów, artykułów, opisów produktów i innych treści w systemach CMS jak Joomla. AI może generować unikalne, zoptymalizowane pod SEO treści na podstawie słów kluczowych, analizy konkurencji i wytycznych redakcyjnych.

AI-Generated Content Detection

  • Synonim: wykrywanie treści AI, AI content detection

Technologie i metody identyfikowania treści generowanych przez sztuczną inteligencję w celu zapewnienia autentyczności i jakości publikowanych materiałów. Detektory AI content analizują wzorce językowe, strukturę i inne cechy charakterystyczne dla automatycznie generowanych tekstów.

AI-powered Joomla

  • Synonim: AI Joomla

Systemy Joomla wzbogacone o funkcje sztucznej inteligencji, które automatyzują zadania takie jak generowanie treści, personalizacja użytkownika, automatyczne SEO, czy analiza zachowań odwiedzających. Technologie AI w Joomla mogą obejmować chatboty, rekomendacje treści, automatyczne tłumaczenia oraz inteligentne zarządzanie mediami.

Alias

Jest to ciąg znaków wykorzystywany do adresacji URL, gdy używamy prostych adresów. Aliasy są wykorzystywane wszędzie tam gdzie dany element będzie miał swój unikalny adres. Aliasy nadają się automatycznie, ale jest też możliwość nadania nazwy ręcznie. Automatycznie nadany alias jest brany z nazwy elementu np. nazwa artykułu, nazwa pozycji menu itp.

AMP

  • Synonim: Accelerated Mobile Pages,Przyspieszone Strony Mobilne

Accelerated Mobile Pages (z angielskiego „Przyspieszone Strony Mobilne”) w skrócie: AMP – open source’owa inicjatywa doskonalenia wrażeń użytkownika przy korzystaniu ze stron internetowych na urządzeniach mobilnych. Projekt rozwijany jest pod przewodnictwem firmy Google. Cechą charakterystyczną stron AMP jest nacisk na szybkość ładowania się stron w przeglądarce nawet przy korzystaniu z pasma danych pakietowych o mniejszej przepustowości (EDGE, 3G). Jest to możliwe dzięki specjalnym mechanizmom JavaScript zarządzającym ładowaniem zasobów na stronie internetowej oraz usłudze AMP Cache od Google. - wikipedia

API-First Joomla

  • Synonim: Joomla API, RESTful Joomla

Architektura Joomla koncentrująca się na robustnym API jako podstawie systemu, umożliwiająca tworzenie headless applications, integrację z external services oraz budowanie custom frontendów. API-first approach zapewnia większą elastyczność i skalowalność.

Attribution Modeling

  • Synonim: modelowanie atrybucji, customer journey analysis

Proces określania, które touchpointy w customer journey przyczyniają się do konwersji i w jakim stopniu. Modele atrybucji (first-click, last-click, linear, time-decay) pomagają w optymalizacji budżetu marketingowego i zrozumieniu rzeczywistej wartości różnych kanałów.

Atum

Atum - jest to domyślny szablon zaplecza administracyjnego w Joomla 4. Szablon ten jest zgodny z wytycznymi WCAG 2.1 AA

AVIF Images

  • Synonim: format AVIF, AV1 Image File Format

Najnowszy format obrazów oparty na kodeku AV1, oferujący jeszcze lepszą kompresję niż WebP. AVIF może zmniejszyć rozmiar obrazów o 50% w porównaniu do JPEG przy podobnej jakości wizualnej, znacznie przyśpieszając ładowanie stron. Google uwielbia nowoczesne formaty obrazów.

Bootstrap

Bootstrap - biblioteka CSS, rozwijany przez programistów Twittera, wydawany na licencji MIT. Zawiera zestaw przydatnych narzędzi ułatwiających tworzenie interfejsu graficznego stron oraz aplikacji internetowych. - Wikipedia

Canonical

  • Synonim: kanoniczny

Kanoniczny element linku, który pomaga administratorom stron zapobiegać powielaniu treści. W celu optymalizacji pod kątem wyszukiwarek określa się tak zwaną wersje 'kanoniczną' która jest preferowana, aby unikać duplikacji treści. 

Cassiopeia

Cassiopeia - jest to domyślny szablon frontu w Joomla 4. Szablon ten jest szablonem witryny i jest zgodny z WCAG 2.1 AA

CCK

  • Synonim: content construction kit

To zestaw narzędzi do budowy treści i zarządzania nim. Inne CCK zazwycaj rozszerzają funkcjonalność o  widoki czy dodatkowe opcje, które mogą być przydatne przy konkretnym projekcie. Joomla sama w sobie posiada CCK, ale są też inne, które pozwalają również tworzyć i zarządzać treściami na stronie. Wyróżnić możemy kilka CCK:
K2, ZOO, FLEXIcontent, Cobalt, SEBLOD i inne. Więcej CCK znajdziesz TUTAJ w katalogu rozszerzeń Joomla.

changelog

Changelog (ang. change – zmiana; log – zapis) – dziennik lub inna forma zapisu wszelkich zmian dokonywanych w projekcie strony internetowej lub aplikacji komputerowych. Changelog opisuje wykryte i naprawione bugi (błędy) lub udostępnienie nowych funkcji. Często autorzy modyfikacji oprogramowania rozpowszechnianego jako tzw. Open Source dołączają listę zmian przez nich wprowadzonych, by ułatwić prace kolejnym programistom. Projekty wiki mają wbudowany system changelog dla haseł – tak zwaną historię edycji umożliwiającą przeglądanie wcześniejszych wersji strony i zmian wprowadzanych przez autorów.

Chatbot Joomla

  • Synonim: AI assistant Joomla

Zautomatyzowane systemy konwersacyjne zintegrowane z Joomla, które wykorzystują sztuczną inteligencję do prowadzenia dialogów z użytkownikami. Chatboty w Joomla mogą obsługiwać zapytania klientów, pomagać w nawigacji po stronie, zbierać dane kontaktowe oraz wspierać proces sprzedaży 24/7.

chmod

chmod (ang. change mode – zmiana atrybutu) – polecenie zmiany zezwoleń dostępu do plików oraz katalogów w systemach uniksowych. Joomla również wykorzystuje ustawienia chmod w celu ochrony swoich plików oraz katalogów.

CMS

System zarządzania treścią (content management system) – aplikacja internetowa lub ich zestaw które, pozwalająca na łatwe utworzenie serwisu WWW.
CMS to między innymi: Joomla, Wordpress, Drupal, WIX, Typo3, Blogger itp.

Composer Joomla

  • Synonim: dependency manager, zarządzanie zależnościami

Integracja menedżera zależności Composer z systemem Joomla, umożliwiająca łatwiejsze zarządzanie bibliotekami PHP, automatyczne aktualizacje dependencies oraz standardyzację procesu development. Composer usprawnia workflow deweloperów i zwiększa bezpieczeństwo aplikacji.

configuration.php

  • Synonim: plik konfiguracyjny joomla

configuration.phpto plik odpowiadający za podstawowe ustawienia w Joomla. Plikowa manifestacja ustawień, które mamy w konfiguracji na zapleczu administracyjnym. W pliku konfiguracyjnym znajdziemy takie ustawienia jak: opisy meta dla strony, ustawienia bazy danych, podstawowy edytor, opcje debugowania, ustawienia dla prostych adresów, pamięć podręczna i wiele innych.

Plik configuration.php zawsze znajdziesz w lokalizacji instalacji Joomla i katalogu public_html.

/home/nazwa_użytkownika/public_html/configuration.php

Dla instalacji subdomenowych.

/home/nazwa_użytkownika/public_html/subdomena/configuration.php

Ważne:

Prawa dla pliku powinny być ustawione CHMOD na 644lub 444

CONTENT SECURITY POLICY - REPORT ONLY

Specjalny tryb, aby ułatwić wdrażanie, CSP można wdrożyć w trybie tylko dla raportowania. Wszelkie naruszenia są zgłaszane pod podany identyfikator URI. Ponadto nagłówek zawierający tylko raport może służyć do testowania przyszłej zmiany zasad bez jej rzeczywistego wdrażania.

CONTENT-SECURITY-POLICY

  • Synonim: CSP

To dodatkowa warstwa zabezpieczeń, która pomaga wykrywać i łagodzić niektóre typy ataków, w tym Cross Site Scripting (XSS) i ataki polegające na wstrzykiwaniu danych. Ataki te są wykorzystywane do wszystkiego, od kradzieży danych, po dystrybucję złośliwego oprogramowania. CSP pozwala zdefiniować politykę przychodzących połączeń zewnętrznych do strony www. 

Content-Type

Ten nagłówek HTTP służy do wskazania typu nośnika zasobu. Typ nośnika to ciąg wysyłany wraz z plikiem wskazujący format pliku. Na przykład dla pliku obrazu typ mediów będzie wyglądał jak image/png lub image/jpg itp.

Conversational SEO

  • Synonim: SEO konwersacyjne, natural language SEO

Strategia SEO koncentrująca się na optymalizacji treści pod naturalne, konwersacyjne zapytania użytkowników. Uwzględnia sposób, w jaki ludzie rzeczywiście mówią i zadają pytania, szczególnie przy użyciu wyszukiwania głosowego i chatbotów AI.

Conversion Rate Optimization (CRO)

  • Synonim: CRO, optymalizacja współczynnika konwersji

Systematyczny proces zwiększania odsetka odwiedzających, którzy wykonują pożądane działania na stronie. CRO obejmuje A/B testing, analizę user experience, optymalizację formularzy i call-to-action oraz wykorzystanie heat map i session recordings.

Cookie

  • Synonim: ciasteczka

HTTP Cookie (tłumaczone czasem jako plik cookie, w skrócie cookie, również ciasteczko) – mały fragment tekstu, który serwis internetowy wysyła do przeglądarki i który przeglądarka wysyła z powrotem przy następnych wejściach na witrynę. Używane jest głównie do utrzymywania sesji np. poprzez wygenerowanie i odesłanie tymczasowego identyfikatora po logowaniu. Może być jednak wykorzystywane szerzej poprzez zapamiętanie dowolnych danych, które można zakodować jako ciąg znaków. Dzięki temu użytkownik nie musi wpisywać tych samych informacji za każdym razem, gdy powróci na tę stronę lub przejdzie z jednej strony na inną. Zabezpieczenia przeglądarek pozwalają na odczyt cookie jedynie z domeny, na której zostały utworzone, lub domen niższego poziomu. Czyli cookie ustawione na witrynie w domenie „wikipedia.org” nie zostanie wysłane do „przykład.org”, ale może zostać wysłane do „pl.wikipedia.org”. Witryna ustawiająca cookie może dodatkowo określić opcje cookie, m.in. kiedy ono wygaśnie (np. po zamknięciu przeglądarki lub o określonej godzinie, określonego dnia), czy jest dostępne tylko poprzez zabezpieczony protokół (HTTPS) oraz czy ma być dostępne dla skryptów uruchamianych w przeglądarce (typowo JavaScript). Mechanizm cookie został wymyślony przez byłego pracownika Netscape Communications – Lou Montulliego, a ustandaryzowany w ramach RFC 2109 ↓ we współpracy z Davidem M. Kristolem w 1997 roku. Bieżący standard opisuje dokument RFC 6265 ↓ z 2011 roku.

Core Web Vitals

  • Synonim: podstawowe wskaźniki internetowe, CWV

Zestaw trzech kluczowych metryk Google (LCP, FID, CLS) mierzących rzeczywiste doświadczenie użytkowników ze stroną internetową. Core Web Vitals są oficjalnym czynnikiem rankingowym Google i obejmują szybkość ładowania, interaktywność oraz stabilność wizualną strony.

cPanel

cPanel to internetowy interfejs graficzny (GUI) oparty na systemie Linux, używany jako panel sterowania w celu uproszczenia zarządzania witryną i serwerem. cPanel umożliwia publikowanie witryn internetowych, zarządzanie domenami, organizowanie plików internetowych, tworzenie kont e-mail, zarządzenie kontami ftp, konfiguracje PHP instalacje CMS i wiele więcej.

cPanel to jeden z najpopularniejszych paneli sterowania w spotykany na hostingach.
Wiele firm hostingowych dostarcza klientom cPanel jako część pakietu hostingowego.

cPanel ma dwa interfejsy, interfejs użytkownika o nazwie cPanel i interfejs zarządzania serwerem o nazwie Web Host Manager (WHM). Takie połączenie umożliwia użytkownikom zarządzanie witryną i dostarcza dostawcom usług hostingowych narzędzia do zarządzania serwerem.

Critical CSS

  • Synonim: krytyczne style CSS, above-the-fold CSS

Technika optymalizacji polegająca na wyodrębnieniu i inline'owaniu tylko tych stylów CSS, które są niezbędne do renderowania treści widocznej bez przewijania (above-the-fold). Critical CSS eliminuje render-blocking i znacznie przyśpiesza First Contentful Paint.

Cumulative Layout Shift (CLS)

  • Synonim: CLS, skumulowane przesunięcie układu

Metryka mierząca stabilność wizualną strony poprzez kwantyfikację nieoczekiwanych przesunięć elementów podczas ładowania. CLS poniżej 0,1 jest uważany za dobry wynik i zapobiega frustrującym sytuacjom, gdy elementy 'skaczą' podczas interakcji użytkownika.

Dane strukturalne

  • Synonim: dane uporządkowane,structured data

To zestaw rozszerzonych danych strukturalnych na stronie opisujących specjalne elementy (przepisy, kursy, wydarzenia, FAQ, filmy, produkty, lokalne biznesy i inne). Dzięki tym danym uporządkowanym Google jest w stanie rozszerzyć wyniki wyszukiwania i je ulepszyć dla użytkownika końcowego.

Na przykład mając na stronie spis filmów z danymi strukturalnymi użytkownicy, wyszukując informacje przez Google mogą wyszukiwać na przykład po czasie trwania filmu, aktorach, gatunku czy liczbie pozytywnych ocen.

Description

Znacznik meta description to krótki opis zawartości strony widoczny m.in. w wynikach wyszukiwania Google, Bing i innych. Description znajdziemy w konfiguracji globalnej do opisu naszej strony, ale również w różnych elementach strony takich jak menu, artykuły i inne niestandardowe wpisy. 

DirectAdmin

DirectAdmin jest panelem ułatwiającym zarządzanie serwerem VPS lub Dedykowany, ale w zasadzie nie ma przeciwwskazań do używania go nawet dla hostingów współdzielonych. Za pomocą panelu Direct Admin utworzymy konto FTP, bazę sql, pocztę, wgramy lub wygenerujemy certyfikat SSL. Działanie jest bardzo podobne do innych panelu jak cPanel. 

Panel DirectAdmin ma również rozwiązania do instalowania oprogramowania są tam najpopularniejsze CMSy, jak i Joomla.

DNS

  • Synonim: Domain Name System

DNS to skrót od 'Domain Name System'. To system, który umożliwia łączenie się z witrynami internetowymi przez dopasowanie czytelnych dla człowieka nazw domen (takich jak joomlaguru.pl) z unikalnym identyfikatorem serwera, na którym jest przechowywana witryna.

Pomyśl o systemie DNS jak o internetowej książce telefonicznej. Zawiera listę nazw domen z odpowiadającymi im identyfikatorami zwanymi adresami IP (234.100.005.100),
zamiast wymieniać nazwiska osób wraz z ich numerami telefonów. Gdy użytkownik wprowadza na swoim urządzeniu nazwę domeny, taką jak joomlaguru.pl, wyszukuje adres IP i łączy go z fizyczną lokalizacją, w której przechowywana jest ta witryna.

Docker Joomla

  • Synonim: konteneryzacja Joomla, Joomla containers

Wykorzystanie technologii konteneryzacji Docker do packageowania i deploymentu aplikacji Joomla wraz z wszystkimi zależnościami. Docker zapewnia consistency środowisk, łatwiejsze scaling, szybsze deploymenty oraz izolację aplikacji, co jest szczególnie przydatne w cloud environments.

Dodatek

  • Synonim: wtyczka,plugin

Służy zazwyczaj do zadań specjalnych, ponieważ ingeruje i wykonuje kod przed wyrenderowaniem strony. Dla przykładu dodatek potrafi dodać tagi open graph na potrzeby social media lub wyświetlić zdjęcia z katalogu w formie galerii.

Dostępność cyfrowa

Dostępność cyfrowa sprawia, że z serwisów internetowych i aplikacji mobilnych mogą wygodnie korzystać osoby z różnymi niepełnosprawnościami np. wzroku, słuchu, ruchu, ale też z niepełnosprawnością intelektualną czy zaburzeniami poznawczymi. Dostępność cyfrowa pozwala na obsługę stron internetowych osobom starszym, dzięki dodatkowym zabiegom i dbaniem o stronę internetową, aby była dostępna cyfrowo.

E-A-T (Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness)

  • Synonim: eksperckość autorytet wiarygodność, quality rater guidelines

Kluczowe kryteria oceny jakości treści przez Google, szczególnie ważne dla stron YMYL. E-A-T obejmuje demonstrowanie eksperckości autorów, budowanie autorytetu domeny poprzez linki i mentions oraz zapewnianie wiarygodności przez transparentność i dokładność informacji.

Entity SEO

  • Synonim: SEO oparte na encjach, entity-based SEO

Optymalizacja oparta na rozumieniu encji (osób, miejsc, rzeczy, konceptów) przez wyszukiwarki zamiast tylko słów kluczowych. Entity SEO wykorzystuje Knowledge Graph Google i wymaga strukturyzowania informacji o marce, produktach i tematach w sposób zrozumiały dla algorytmów.

EXPECT-CT

Nagłówek Expect-CT pozwala witrynom wyrazić zgodę na raportowanie i - lub egzekwowanie wymagań Certificate Transparency, aby zapobiec niezauważeniu wykorzystania błędnie wydanych certyfikatów dla tej witryny. 

Favicon

Ikona, która pojawia się przed adresem w karcie przeglądarki internetowej. Favicon przyjmuje znak graficzny lub logo i jest zapisywana w formacie .ico Można również stosować formaty PNG, SVG współczesne przeglądarki są w stanie je odczytywać. Przyjęło się, że rozmiar stosowany to 16x16 do 192x192

Featured Snippets

  • Synonim: wyróżnione fragmenty, answer box, pozycja zero

Specjalne wyniki wyszukiwania Google wyświetlane na szczycie SERP, zawierające bezpośrednie odpowiedzi na zapytania użytkowników. Featured snippets mogą przyjmować formę paragrafów, list, tabel lub filmów i stanowią 'pozycję zero' w wynikach wyszukiwania, znacznie zwiększając CTR.

First Input Delay (FID)

  • Synonim: FID, opóźnienie pierwszej interakcji

Metryka mierząca czas między pierwszą interakcją użytkownika ze stroną (kliknięcie, dotknięcie) a momentem, gdy przeglądarka może faktycznie zacząć przetwarzać event handlers w odpowiedzi na tę interakcję. Dobry FID to mniej niż 100 milisekund.

First-Party Data

  • Synonim: dane pierwszej strony, 1P data

Informacje zbierane bezpośrednio od użytkowników przez właściciela witryny, w przeciwieństwie do danych trzeciej strony kupowanych od brokerów. First-party data są bardziej wartościowe, dokładne i zgodne z regulacjami prywatności, stając się kluczowe w strategiach marketingu cyfrowego.

Flaticon

Zestaw ikon z różnych kategorii. Flaticon posiada ponad tysiąc zestawów darmowych ikon oraz wersje płatne. Narzędzie oferuje ikony w formatach SVG, PSD, PNG, EPS i ICON FONT. W skrócie jest to podobne narzędzie do Font Awesome.

FLoC

FLoC skupia duże grupy ludzi o podobnych zainteresowaniach. Takie podejście skutecznie ukrywa osoby 'w tłumie' i wykorzystuje przetwarzanie na urządzeniu, aby zachować prywatność historii internetowej danej osoby w przeglądarce.

Krótko mówiąc, umożliwia reklamę opartą na zainteresowaniach w sieci. Zamiast obecnego śledzenia opartego na plikach cookie, zostaniesz powiązany z 'kohortą', grupą użytkowników wystarczająco dużą, aby być przynajmniej częściowo anonimowym dla firm, które Cię interesują.

Font Awesome

Zestaw narzędzi do tworzenia czcionek i ikon oparty na językach programowania CSS i LESS. Został opracowany przez Dave'a Gandy'ego do użytku z Twitter Bootstrap, później został włączony do BootstrapCDN. - Wikipedia